زنگ فارسی

لینک بالا برای دوستانی هست که وبلاگ دارن و می‌خوان مطالب رو دنبال کنن.

آخرین نظرات

آواچه - ۷ (کامای منادا)

سه شنبه, ۱ خرداد ۱۳۹۷، ۰۵:۲۴ ق.ظ

دانلود آواچۀ شمارۀ ۷ ویراستاران: ۲ مگابایت، ۵ دقیقه

متن فایل صوتی:

کاما یا ویرگول یا درنگ‌نما کاربردهای متعددی دارد. در شیوه‌نامۀ مؤسسۀ «ویراستاران» سومین کاربرد کاما بعد از مناداست. «خدایا، به من کمک کن»، بعد از خدایا کاما می‌آید. «آقای رئیس، اجازه بدهید گزارش را بخوانم»، بعد از آقای رئیس کاما می‌آید. اگر مناداها متعدد بود: «هموطنان، دوستان، برادران، گوش دهید»، بعد از هموطنان کاما دوستان کاما برادران کاما.

اگر و تنها اگر نداکردن با حالت خاصی همراه بود، عاطفه‌ای داشت، تمسخر، خشم، فریاد، عشق، زجر، التماس، اگر آن نداکردن ما با حالت خاصی همراه بود، بعد از منادا علامت عاطفه می‌آید. همان علامت تعجب. بهتر است به آن علامت عاطفه بگویید. چون تعجب یکی از انواع عاطفه است. «با تمام وجود فریاد زد خدا!»، اینجا «خدا» علامت عاطفه می‌خواهد. اما وقتی با حالت عادی می‌گویید «خدایا، کمکم کن»، «خدایا، تو بزرگ‌ترینی»، «مادر، لطفاً این کار را انجام بدهید»، «عزیزم، به حرف من گوش بده»، نگویید در این «عزیزم» عزیز بودن هست، پس عاطفۀ خاصی دارد؛ نه. ما این جمله را خیلی عادی داریم مطرح می‌کنیم. «عزیزم، می‌شود چای برای من بیاوری؟» بعد از اینها کاما می‌خواهد.

اما بعضی وقت‌ها هست داد می‌زند، یک وقت هست با خشم، یک وقت هست با عشق، «عزیزم»، «دلبندم»، «جیگرم»، مثلاً یک مادری که یک مدت از بچه‌اش دور بوده بچه‌اش را می‌دهند دستش. اینها همه علامت عاطفه لازم دارد. یعنی «دلبندم» را دارد از عمق جانش می‌گوید. به‌عنوان مثال در جملۀ «شکمو! کم بخور»، «شکمو» مناداست و بعدش علامت عاطفه می‌آید، چون یک تهدید است، یک تمسخر است، برچسب‌گذاری است.

درسمان تمام شد. اما این نکته را هم بهتان بگویم که در بعضی از شیوه‌نامه‌ها می‌گویند کلاً بعد از منادا همیشه علامت عاطفه باید بیاید. آن یک شیوه‌نامۀ دیگر است. در شیوه‌نامه‌ای که ما یاد گرفته‌ایم، در کتاب‌های مختلف دیده‌ایم، جمع‌آوری کرده‌ایم و آن را بیشتر و غالب یافته‌ایم و درسش هم می‌دهیم، بعد از منادا علامت کاما می‌گذاریم و اگر حالت خاصی داشت علامت عاطفه می‌گذاریم. 

و نقدمان به آن یکی شیوه‌نامه این است که می‌گوییم: شمایی که بعد از تمام مناداها علامت عاطفه می‌گذارید، وقتی که با عاطفه همراه بود چه کار می‌کنید؟ دو تا علامت عاطفه می‌گذارید؟ نمی‌شود که. بیش از یک علامت عاطفه غلط است. یعنی دو، سه، چهار، اینکه در شبکه‌های اجتماعی می‌بینید طرف یک هورا می‌نویسد شش تا علامت عاطفه می‌گذارد، چهار تا علامت سؤال لابه‌لایش می‌گذارد، این در متن‌های رسمی، معیار، نوشتاری، درست و حسابی و ویراسته غلط است. آنها جوابی ندارند بدهند. نمی‌توانند هم بگویند از بافت می‌شود فهمید که این عاطفه دارد یا ندارد. به خود این واژه باید بار عاطفی را بدهی و علامت عاطفی کارکردش فقط همین است. آنها تفکیکی قائل نیستند بین اینکه من به یکی عادی بگویم «مهندس» یا به تمسخر بگویم «مهندس!». وقتی دارم در بافت می‌نویسم مهندس یا وقتی می‌خواهم دستش بیاندازم این دو تا باهم فرق می‌کند. اگر عادی بود ما کاما می‌گذاریم، اگر عاطفه داشت، علامت عاطفه. ولی آنها همیشه علامت عاطفه می‌گذارند. پس این ایراد به آنها وارد است و جوابی هم ندارند. 

البته آنها هم به ما ایراد می‌گیرند. می‌گویند: شما وقتی که کاما می‌گذارید خواننده خیلی متوجه نمی‌شود این مناداست. یعنی مثل قید می‌خواندش، مثل متن عادی می‌خواند می‌رود جلوتر بعد می‌فهمد این منادا بود. دنده‌عقب می‌زند و این را اصلاح می‌کند. ما این نقد را قبول می‌کنیم، اما می‌گوییم این اتفاق کم پیش می‌آید. واقعاً خود آن کلمه بیشتر وقت‌ها، «آقای رئیس»، «خدایا»، «پیامبر»، اینها خودش می‌رساند که ما داریم با ندا حرف می‌زنیم. 

اگر یک شیوه‌نامه می‌خواهید یاد بگیرید غالب و رایجش این است که بعد از منادا کاما می‌آورند. اگر عاطفۀ خاصی با آن بود کاما را برمی‌دارید و علامت عاطفه می‌گذارید.

+ ویراستاران

۹۷/۰۳/۰۱

نظرات  (۹)

سلام علیکم و رحمه‌الله
الان این فقط یک نمونه از کاربردهای ویرگول بود ؟
پس حالت مکث عادی کاما بذاریم و اگر بار عاطفی داشت علامت عاطفه؟

مثلا:
خدای من،الان چه کار کنم؟
خدای من! الان چه کار کنم؟
بار عاطقی دومین جمله بیشتره و باید هنگام خوندن لحاظش کنیم.




+ویرگول درسته یا ویگول؟
پاسخ:
سلام
بله این یه نمونه از کاربردش بود
درسته :)
+ ویرگول درسته و ممنون بابت تذکر. تصحیح کردم
چه خوبه این پستات
پاسخ:
آره :) خودم هم دوستشون دارم
علامت عاطفه. نمی‌دونستم چنین اسمی داره.
این شیوه‌نامه‌های متفاوت ویراستاری هم در نوع خودش جالبه. 
پاسخ:
منم اولین بارم بود می‌شنیدم. از اصطلاحات تخصصی زبان‌شناسیه انگار.
من تو ویراستاری یه چیزایی رو بدون اینکه جایی خونده باشم یا آموزش دیده باشم خودم انجام میدادم. الان این پست ها رو می خونم می بینم توجیه علمی هم داشته :)
پاسخ:
آره به نظرم خیلی خوبه نوشته‌هامون اصولی نوشته بشن.
منم تا همن سه چهار سال پیش بلد نبودم این نکات رو.
جا داره دوباره تشکر کنیم بابت این پست ها.
فقط من الان پست ها رو می‌خونم ولی تو نوشتن یادم میره این نکات رو ، چه کنیم استادا؟
پاسخ:
تمرین کنید. مثلاً همین الان توی این کامنتی که فرستادید پست‌ها باشید با نیم‌فاصله باشه پست نیم‌فاصله ها
من حتی سعی می‌کنم موقع پیامک فرستادن برای دوستانم هم رعایت کنم و اینجوری تمرین میشه برام
سعی می‌کنیم. :) 
پاسخ:
موفق باشید. سوالی هم داشتید در خدمتم
۰۱ خرداد ۹۷ ، ۱۵:۵۷ روُباست ‌‍
چقد خوب بود. یکی از دغدغه‌هام همین علامت گذاشتن برای منادا بوده همیشه توی ویرایشا. حالا حتا با توجیهاتِ منطقیِ این پست، بازم فکر می‌کنم شاید احتیاج به یه علامت مستقل برای ندا داشته باشیم! از اون طرف یاد قرآن میفتم و زبان عربی که بی هیچ علامتی چطور واضحه و میبینم مشکل شاید از دستور زبانه! تفاوتای دستوری! ولی باز از اون طرف‌تر (!) یاد ژوزه ساراماگو میفتم که با همون دستور زبانِ عادی خودشون (و ما هم با همین دستور زبانِ خودمون تو ترجمه، موقع خوندنش!) چطور تونسته با نقطه و ویرگولِ خالی یه کتاب بنویسه و می‌بینم که نه! به این چیزا هم نیست!
پاسخ:
خدا رو شکر تا حدودی دغدغه‌ت حل شد. منم از بچگی درگیر بودم با این موضوع که نقطه و ویرگول و اینا رو فردوسی و حافظ و سعدی چجوری می‌ذاشتن
نسرین جان!! ممنون، بابت به اشتراک‌گذاری این مطالب بسیار عالی!
پاسخ:
نوش جان و گوارای روح و روانتون :)
نسرین، چقدر جالب بود این پست. امیدوارم بتونم بهش عمل کنم. الان کلا می ترسم که از علامت عاطفه استفاده کنم!
پاسخ:
من قبلاً زیاد استفاده می‌کردم. تازه نه یکی دو تا، بلکه ده بیست تاشو کنار هم می‌چیدم و فکر می‌کردم شدتش بیشتر میشه اینجوری :)))

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">